سندرم تونل کارپال

علائم سندروم تونل کارپال

علائم سندرم تونل کارپال معمولا به ‌تدریج بروز پیدا می‌کنند و با گذشت زمان شدت می‌یابند. این علائم بر اثر ایجاد فشار بر روی عصب مدیان بروز پیدا می‌کنند و شامل موارد زیر هستند:

• بی‌حسی و گزگز: یکی از شایع‌ترین علائم سندرم تونل کارپال، بی‌حسی و احساس گزگز در انگشتان دست، به‌ خصوص در انگشت شست، اشاره، میانی و نیمه انگشت حلقه است. این احساس معمولاً در طول شب تشدید می‌شود و ممکن است باعث ایجاد اختلال در خواب فرد شوند. بی‌حسی در بسیاری از موارد به کف دست نیز وارد می‌شود، اما به ندرت در انگشت کوچک دست دیده گسترش می‌یابد، زیرا عصب مدیان این انگشت را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد.
• احساس درد: درد ناشی از سندرم تونل کارپال ممکن است در مچ دست شروع شود و به سمت ساعد و بازو گسترش یابد. این درد در شب‌ و یا هنگام انجام فعالیت‌هایی که نیاز به خم و راست کردن مچ دست دارند، تشدید خواهد شد. برخی افراد ممکن است درد را به صورت سوزش یا تیر کشیدن تجربه کنند.
• ضعف دست و کاهش قدرت نگه‌داری اشیاء: با پیشرفت سندرم، ممکن است احساس ضعف در عضلات دست ایجاد شود.
• احساس تورم در انگشتان: برخی افراد ممکن است علیرغم عدم وجود تورم ظاهری در انگشتان نیز احساس کنند که انگشتانشان متورم شده‌اند.
• کاهش حساسیت به لمس و حرارت: در مراحل پیشرفته‌تر سندرم تونل کارپال، کاهش حساسیت به لمس و حرارت در انگشتان نیز ممکن است رخ دهد. این موضوع به طرر قابل توجهی عملکرد دست را تحت تأثیر قرار می‌دهد و فرد را در انجام کارهای روزمره ناتوان می‌کند.

در صورت مشاهده این علائم حتما باید با پزشک متخصص(ارتوپد یاجراح مغز واعصاب) مشورت کنید، زیرا عدم درمان به موقع می‌تواند منجر به آسیب دائمی به عصب مدیان و ایجاد مشکلات بیشتر در عملکرد دست شود. درمان‌های اولیه شامل تغییر در الگوی انجام فعالیت‌ها، استفاده از اسپلینت‌های مچ دست، و در موارد شدیدتر نیز تزریق استروئید یا عمل جراحی برای کاهش فشار بر روی عصب مدیان است.

علل ابتلا به سندروم تونل کارپال

حرکات تکراری دست و مچ

یکی از اصلی‌ترین علل ابتلا به سندرم تونل کارپال، حرکات مکرر و تکراری دست و مچ است. فعالیت‌هایی مانند تایپ کردن، استفاده از موس کامپیوتر، کار با ابزارهای دستی، یا نواختن سازهای موسیقی می‌توانند فشار زیادی بر مچ دست و عصب مدیان وارد کنند..

روش های تشخیص تونل کارپال

تشخیص سندرم تونل کارپال به منظور تایید وجود فشار بر عصب مدیان و تعیین شدت آن انجام می‌شود. این فرآیند شامل بررسی‌های بالینی، معاینات فیزیکی و استفاده از تست‌های تشخیصی خاص است. 

1. بررسی سوابق پزشکی و علائم بیمار

2. معاینه فیزیکی

پزشک در مرحله بعد، دست و مچ بیمار را معاینه می‌کند. این معاینه شامل بررسی قدرت عضلات، حساسیت به لمس و ارزیابی واکنش‌های حسی است. پزشک ممکن است فشار ملایمی بر عصب مدیان در ناحیه مچ دست وارد کند تا ارزیابی کند آیا انجام این کار باعث بروز علائمی مانند درد یا بی‌حسی می‌شود یا خیر.

3. تست تینل  (Tinel’s Sign Test)

تست تینل یکی از روش‌های ساده و رایج برای تشخیص سندرم CTS است. در این تست، پزشک با استفاده از انگشت خود به آرامی روی عصب مدیان در ناحیه مچ دست ضربه می‌زند. اگر این ضربه باعث ایجاد حس سوزش، درد، یا بی‌حسی در انگشتان شود، ممکن است نشان‌دهنده فشار بر عصب مدیان و ابتلا به  سندرم تونل کارپال باشد.

4. تست فالن  (Phalen’s Maneuver)

تست فالن یکی دیگر از تست‌های رایج برای تشخیص این سندرم است. در این روش، بیمار باید هر دو مچ دست خود را به‌گونه‌ای خم کند که پشت دست‌ها به یکدیگر بچسبند و انگشتان رو به پایین باشند. این وضعیت باید حدود ۶۰ ثانیه حفظ شود. اگر بیمار در این مدت احساس گزگز، بی‌حسی یا درد در انگشتان خود داشته باشد، ممکن است نشان‌دهنده وجود سندرم تونل کارپال باشد.

5. الکترومیوگرافی (EMG) و مطالعه هدایت عصبی  (NCS)

الکترومیوگرافی (EMG) و مطالعه هدایت عصبی (NCS) از جمله تست‌های دقیق‌تر برای تشخیص سندرم تونل کارپال هستند.

• مطالعه هدایت عصبی (Nerve Conduction Study – NCS) : این تست، میزان سرعت انتقال سیگنال‌های عصبی از طریق عصب مدیان را اندازه‌گیری می‌کند.
• الکترومیوگرافی (Electromyography – EMG) : این تست، فعالیت الکتریکی عضلات را در حالت استراحت و در حین انقباض اندازه‌گیری می‌کند.
• روش های درمان سندروم تونل کارپال
  درمان سندرم تونل کارپال بسته به شدت علائم، علت زمینه‌ای و نیازهای خاص هر بیمار متفاوت است. هدف اصلی درمان، کاهش فشار بر عصب مدیان و تسکین علائم است. درمان‌ها به دو دسته کلی غیرجراحی و جراحی تقسیم می‌شوند.
  1. درمان‌های غیرجراحی
  الف. استراحت و تغییر فعالیت‌ها
  یکی از اولین مراحل درمان سندرم تونل کارپال، کاهش یا تغییر فعالیت‌هایی است که ممکن است میزان فشار بر عصب مدیان را افزایش دهند. در این مرحله توصیه می‌شود که بیمار از انجام فعالیت‌هایی که به حرکات مکرر یا استفاده طولانی‌مدت از مچ دست نیاز دارند، تا حد زیادی خودداری کند. استراحت دادن به دست و مچ نیز می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.
  ب. استفاده از مچ‌بند
  استفاده از مچ‌بند به‌ویژه در شب می‌تواند به تسکین علائم این سندرم کمک کند. مچ‌بندها مچ را در حالت ثابت نگه می‌دارند و از خم شدن یا چرخش مچ که باعث فشردگی عصب مدیان می‌شود، جلوگیری خواهند کرد. استفاده مداوم از مچ‌بند به ویژه در موارد خفیف تا متوسط می‌تواند باعث بهبود علائم شود.
  ج. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی
  داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن می‌توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند. اگرچه این داروها نمی‌توانند مشکل اصلی را حل نمایند، اما به تسکین موقتی علائم کمک می‌کنند.
  د. فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی
  فیزیوتراپی معمولا شامل تمرینات کششی و تقویتی است که برای بهبود انعطاف‌پذیری و قدرت عضلات دست و مچ طراحی شده‌اند. انجام تمرینات خاص مانند کشش‌ مچ و انگشتان و تمرینات تقویتی عضلات کوچک دست می‌توانند به بهبود علائم کمک کنند. تکنیک‌های ماساژ و استفاده از اولتراسوند نیز می‌تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند.
  ه. تزریق استروئید
  تزریق کورتیکواستروئیدها (مانند کورتیزون) به داخل تونل کارپال به کاهش التهاب و تورم کمک کرده و موجب بهبودی موقت علائم می‌شود. این روش در مواردی که علائم شدیدتر هستند یا به درمان‌های دیگر پاسخ نداده‌اند، موثر واقع می‌شود. اگرچه تزریق استروئید موجب کاهش علائم خواهد شد، اما معمولاً به عنوان یک راه حل طولانی‌مدت در نظر گرفته نمی‌شود.
  2. درمان‌های جراحی
  در مواردی که درمان‌های غیرجراحی موفقیت‌آمیز نباشند و علائم همچنان شدید یا پایدار باشند، عمل جراحی توصیه می‌شود. هدف از انجام جراحی، کاهش فشار بر عصب مدیان با برش بخشی از رباط عرضی کارپال (که سقف تونل کارپال را تشکیل می‌دهد) است.